Тыва национал хүреш федерациязының Президиум чөвүлелиниң чыыш хуралы.

Тыва национал хүреш федерациязының Президиум чөвүлелиниң чыыш хуралы, бедик деңнелге Тыва төпке болуп эрткен.

Республикавыстың шупту кожуунарның, хоорайларның федерацияның салбырының удуртукчулары шупту идепкейлиг киржип кезек кол айтырыгларны сайгарып өөренип көргеш соңгуп бадылаан.

Кысказы-биле дараазында каш кол шиитпирлерни сонуургадып көрээлиңер чаа.

1. Ама салыын турбас кылдыр соңгуп бадылаан. (Чылдагааны: мөгелер амалашкаш эртиржиир чоруктар илеретинип турары-биле база хүрештиң чидиг демисел солун көрүжү эртиржиптерге аарыкчы көрүчүлерге солун эвес апаары-биле).

2. Ниити рейтинг-биле биле хүрежиир. (Чылдагааны: шын шыырак белеткелдиг мөгелер хүрежип үнүпкээр, шын күжүн үндүрүп белектенген мөгелерни үнелээри).

3. 16-га согур шилилге салыг (шарманка) турбас кылдыр соңгуп бадылаан. (Чылдагааны: кончуг маргыштыг салыг, шын-даа, меге-даа эртирип каарга ол бо артык чугаалар үнер, чамдык хүрештерге эртирикчилер өскээр ажыглай бээри-биле).

4. Тываның Наадым хүрежинге Россияның өске булуңнарындан база даштыкы күрүнелерден мөгелер хүрешпес кылдыр соңгуп бадылаан.

5. Хүрежип ажылдап халдап идепкейлиг хүрежип турар мөгениң удурланыкчызы хүрешпейн, аткаар базып, дезип ойталап туруп бээр таварылгада идепкейлиг мөгеге эптиг тудужун (2 аңгы тудуш) шилип тудуп аар арганы бээр идепкейлиг мөгеге бээр.

6. Мөгелер шөлге хүрежип үнүп келген соонда хүрежиир, дыштанып кылаштап, хүрежииринден ойталап кылаштап болбас, мөге салыкчызы бирги сагындырыгны бээр улай хүрежиир кылаштап турбазын сагындырар база катап ынчап хүрешпейн дыштанып кылаштап туруп бээр болза ийи дугаар сагындырыг хүрешден үндүр казыыр шиитпир үнер. (Чылдагааны: чидиг демисел солун хүреш көрүкчүлерге тыва хүреживисти каатаар чараш, идепкейлиг хүрежип турар мөге улай чараш хүрешти көргүзеринге деткимче).

7. Мөге салыкчылары мөгелерни хүреш үезинде дыштанып кылаштатпас белеткели шыырак мөге октаар, мөге салыкчызының негелдезин күүсетпейн мөге салыкчызынче үнүн көдүрүп, удурланып эгелээр таварылгада ол мөгени маргылдаадан ужулгаш 3 ай, 6 ай, 12 ай хүрежиир эргезин комиссия шиитпирни үндүрер.

8. Шөлге аарыкчы чонун хүндүлевейн чогуш содаа үндүрүп туразын көргүскен байдалдарда ол мөгени база 3 ай, 6 ай база 12 айга хүрежиир эргезин казыыр шиитпирни комиссия үндүрер.

9. Мөге кижи национал бөргү-биле хүрежип үнүп кээр албан чугула кылдыр соңгуп бадылаан. Май 9 хүрежинге чедир шупту мөгелер бөртерни дерип аары-биле үени бээр, оон ам бөрт чок мөгени хүрешче киирбес.

10. Мөге салыкчызының эргелерин шынгыырадыыр күштелдирер.

11. Аныяк чаш мөгелерге рейтинг сагыыр ылгаарын бичии чаштарга турбас кылдыр бадылаан.

Бо ам чүгле чамдык кол солун кезээн сонуургатывыс. Долузу-биле чооку үеде ат саавыырны салгаш күшче үнүп кээрге дыңнадып чарлаар бис.